Şişmiş ve uyuşmuş avuçlar günlük aktiviteleri engelleyebilir ve altta yatan tıbbi durumların bir göstergesi olabilir. Bu iki belirti, sinir sıkışması, iltihaplanma, sıvı birikimi veya sistemik hastalıklardan kaynaklanabilir. Aşağıda, nedenlerini açıklıyor ve tanı ve tedavi hakkında bilgi veriyoruz.
Şişmiş ve uyuşmuş avuçların nedenleri
1. Karpal tünel sendromu
Karpal tünel sendromu, median sinirin bilekteki karpal tünelde sıkışması durumunda meydana gelir. Median sinir, baş parmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının bir kısmında hisleri kontrol eder. Karpal tünel içindeki şişlik, sinir üzerindeki baskıyı artırır ve avuç içinde ağrı, karıncalanma hissi, uyuşma ve şişlik oluşturur. Bu durum genellikle gece veya tekrarlayan bilek hareketleri sırasında kötüleşir.
Karpal tünel alanında median siniri sıkan veya tahriş eden her şey, karpal tünel sendromuna neden olabilir. Bir bilek kırığı, karpal tüneli daraltabilir ve siniri tahriş edebilir. Bu sendrom, romatoid artrit veya diğer hastalıklardan kaynaklanan şişlik ve iltihaplanma nedeniyle de meydana gelebilir.
Tanı: Doktorunuz, fizik muayene yapacak ve semptomları değerlendirecektir. Semptomları yeniden üretmek için Tinel testi veya Phalen testi uygulayabilir. Sinir iletim çalışmaları veya elektromiyografi, bilekte azalmış sinir işlevini doğrulayabilir.
Tedavi: Hafif vakalar, bilek atelleri, aktivite değişiklikleri ve anti-inflamatuar ilaçlar ile iyileşebilir. Soğuk kompres uygulaması şişliği azaltabilir. Kortikosteroid enjeksiyonları, sinir çevresindeki iltihabı rahatlatabilir. Ağır veya kalıcı sıkışmalar, sinir işlevini geri kazanmak için karpal tünelin cerrahi olarak açılmasını gerektirebilir.
2. Periferik nöropati
Periferik nöropati, periferik sinirlerin hasar görmesiyle gelişir. Bu durum, şeker hastalığı, vitamin eksiklikleri, enfeksiyonlar, toksinler veya bazı ilaçlardan kaynaklanabilir. Hasarlı sinirler, duyusal sinyalleri iletme yeteneğini kaybeder ve bu da avuçlarda uyuşma veya karıncalanma hissine neden olur. Şişlik, sinir hasarına bağlı olarak kötü kan dolaşımı ve doku değişiklikleri nedeniyle de meydana gelebilir.
Tanı: Doktorlar, fizik muayene yapacak ve tıbbi geçmişi gözden geçirecektir. Kan testleri, şeker hastalığını, vitamin eksikliğini veya tiroid bozukluklarını tespit edebilir. Sinir iletim çalışmaları ve elektromiyografi, sinir ve kaslardaki elektriksel aktiviteyi ölçebilir. Bazı durumlarda, doktorlar tanıyı doğrulamak için sinir biyopsisi yapmaktadır.
Tedavi: Tedavi, altta yatan nedene bağlıdır. Diyabetik nöropatide, kan şekerinin sıkı kontrolü ilerlemeyi önleyebilir. Vitamin takviyeleri, B12 veya folat eksikliklerini düzeltebilir. Alkol veya toksinlerden kaçınmak, kalan sinirleri koruyabilir. Ağrı yönetimi, sinir ağrısını hedef alan antiepileptik ilaçlar veya antidepresanları içerebilir. Fizik tedavi, kas gücünü korumaya ve koordinasyonu sağlamaya yardımcı olabilir.
3. Romatoid artrit
Romatoid artrit, bilek ve ellerdeki eklemlerde kronik iltihaplanmaya neden olan otoimmün bir hastalıktır. İltihap, eklem kaplamasını kalınlaştırır ve eklem kapsülünde sıvı birikimini artırır. Şişlik, çevre sinirlere baskı yaparak avuçlarda uyuşma ve sertlik yaratır.
Tanı: Doktorlar fizik muayene sırasında şişmiş eklemleri tespit eder. Kan testleri, romatoid faktör, anti-siklik sitrülinli peptid antikorları ve C-reaktif protein gibi iltihaplanma belirteçlerini ölçer. Röntgen veya manyetik rezonans görüntüleme, eklem hasarını ve iltihaplanmayı gösterebilir.
Tedavi: Tedavi, iltihabı azaltmayı ve eklem yıkımını önlemeyi hedefler. Nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar, ağrı ve şişliği azaltır. Hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar ve biyolojik ajanlar anormal bağışıklık aktivitesini baskılar. Düzenli egzersiz ve el terapisi, eklemlerin esnekliğini ve gücünü korumaya yardımcı olur. Ağır vakalar, sinovektomi veya eklem protezi gibi cerrahi işlemler gerektirebilir.
4. Sıvı birikimi (ödem)
Sıvı birikimi, ellerde fazla sıvının birikmesi durumudur. Bu durum, kalp yetmezliği, böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı veya hormonal dengesizlikten kaynaklanabilir. Şişlik, duyusal sinirlere baskı yapabilir ve avuçlarda uyuşma hissine yol açabilir.
Tanı: Doktorunuz, şişlik dağılımını değerlendirmek için fizik muayene yapacaktır. Kan testleri ve idrar testleri, böbrek ve karaciğer fonksiyonunu değerlendirebilir. Ekokardiyografi veya göğüs görüntüleme, kalp yetmezliğini tespit edebilir. Bazı durumlarda, hormon testleri tiroid veya adrenal bozuklukları belirlemede yardımcı olur.
Tedavi: Tedavi, altta yatan nedene bağlıdır. Tuz alımının azaltılması, sıvı birikimini sınırlayabilir. Diüretik ilaçlar, böbreklerin fazla sıvıyı atmasına yardımcı olur. Ellerin kalp seviyesinin üzerine kaldırılması şişliği azaltabilir. Kalp veya böbrek hastalığı gibi ana durumun yönetimi, tekrarı önlemek için önemlidir.
5. Servikal radikülopati
Servikal radikülopati, boyundaki bir sinir kökünün fıtıklaşmış disk, kemik çıkıntısı veya dejeneratif değişiklikler tarafından sıkışması durumunda oluşur. Etkilenen sinir, omuz, kol ve ele sinyaller gönderir. Sıkışma, bu sinyalleri bozarak avuçlarda uyuşma, karıncalanma hissi ve zayıflık meydana getirir.
Tanı: Doktorunuz, boyun hareketlerini ve kas gücünü değerlendirecektir. Manyetik rezonans görüntüleme veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme çalışmaları, disk fıtığı veya kemik çıntılarını tanımlayabilir. Sinir iletim testleri, sinir etkileniminin tam seviyesini belirleyebilir.
Tedavi: Hafif sinir sıkışmaları, dinlenme, fizik tedavi ve anti-inflamatuar ilaçlarla iyileşebilir. Isı veya buz uygulaması ağrı ve kas sertliğini hafifletebilir. Ağır veya kalıcı semptomlar, sinir köküne baskıyı ortadan kaldırmak için kortikosteroid enjeksiyonları veya cerrahi dekompresyon gerektirebilir.
6. Hipotiroi
Hipotiroi, tiroid bezinin yetersiz tiroid hormonu üretmesidir. Düşük hormon düzeyleri, metabolizmayı yavaşlatır ve dokularda sıvı birikimine neden olur. Şişlik, bilek veya avuçtaki periferik sinirlere baskı yaparak uyuşmaya yol açabilir.
Tanı: Doktorunuz, kan testlerinde tiroid uyarıcı hormon seviyesini ve tiroksin seviyesini ölçer. Fizik muayene, kuru cilt, kilo alma ve yorgunluk gibi belirtiler gösterebilir.
Tedavi: Tiroid hormon replasmanı, normal metabolizmayı geri kazandırır ve yavaş yavaş şişliği azaltır. Hormon düzeylerinin düzenli takibi, yeterli tedaviyi sağlar. El egzersizleri, esnekliği ve gücü geri kazanmaya yardımcı olabilir.
Yukarıda avuçlardaki şişlik ve uyuşmanın nedenleri verilmiştir. Bu belirtiler devam ederse veya kötüleşirse, en kısa sürede tıbbi değerlendirme almanız gerekmektedir. Erken tanı ve tedavi, kalıcı sinir hasarını önlemeye ve normal el fonksiyonunu geri kazanmaya yardımcı olur.
