Baldır krampları ve sırt ağrısı, sıkça karşılaşılan şikayetlerdir ve bu iki belirtinin bir arada bulunması, mutlaka ciddi bir hastalığınız olduğu anlamına gelmez. Bazen bu iki belirti, alt omurga veya sinirlerdeki problemlerden kaynaklanırken, diğer durumlarda kan dolaşımı, böbrek fonksiyonu, mineral seviyeleri gibi sorunlardan veya ilaç kullanımından ya da kas zorlanmasından kaynaklanabilir.
Baldır krampları, baldır kaslarının aniden, istem dışı ve genellikle ağrılı bir şekilde kasılmasıdır. Kas sertleşir veya görünür bir şekilde kasılır ve krampta birkaç saniye ile birkaç dakika arasında sürer. Sıkça görülen kramplar uyku sırasında, fiziksel aktiviteden sonra, ayakta veya yürürken ya da bazı durumlarda açık bir tetikleyici olmadan ortaya çıkabilir.
Baldır kramplarına genellikle katkıda bulunan faktörler arasında kasların aşırı kullanımı, dehidratasyon, yaşlanma, bazı ilaçlar ve potasyum, kalsiyum veya magnezyum gibi minerallerle ilgili anormallikler bulunmaktadır. Sinir sıkışması ve bacaklara giden kan akışındaki azalma da kramplara neden olabilir.
Sırt ağrısı, kaslardan, eklemlerden, disklerden, kemiklerden, sinirlerden veya çevredeki organlardan kaynaklanabilir. Alt sırt ağrısı, kas zorlanması, fıtıklaşmış disk, artrit, omurilik kanalının daralması veya bir sinirin tahrişi nedeniyle ortaya çıkar. Daha az yaygın olarak, enfeksiyon, kanser, kırık veya başka ciddi tıbbi sorunlar sırt ağrısına neden olabilir.
Baldır krampları ve sırt ağrısı sürekli birlikte meydana geldiğinde, bu iki belirti arasındaki ilişkiyi belirlemek oldukça önemlidir.
Baldır krampları ve sırt ağrısına neden olabilecek durumlar
1. Lomber spinal stenoz
Lomber spinal stenoz, özellikle yaşlı yetişkinlerde dikkate alınması gereken en önemli nedendir.
Omurilik kanalı, alt omurgadan bacaklara giden sinirleri içerir. Yaşlanma ile birlikte, artrit, kemik çıkıntıları, kalınlaşmış bağlar veya fıtıklaşmış diskler, sinirlerin etrafındaki alanı azaltabilir. Sinirler üzerindeki baskı, alt sırt ağrısı ve bacaklarda ağrı, ağırlık hissi veya kramplara neden olabilir.
Baldır ağrısı veya baldır krampları, bir süre ayakta durduktan veya yürüdükten sonra sıkça ortaya çıkar ve oturduğunuzda veya öne eğildiğinizde düzelir. Bazı insanlar, bacaklarda hissizlik, karıncalanma veya zayıflık hissi de yaşayabilir.
Lomber spinal stenoz genellikle, yaşa bağlı değişikliklerden dolayı yavaş yavaş gelişir. Daha az sıklıkla, kişilerde doğal olarak dar bir omurilik kanalı olabilir veya bir yaralanma ya da başka bir omurga problemi sonrasında daralma gelişebilir.
Lomber spinal stenozun tedavisi, semptomların ciddiyetine bağlıdır. Doktorlar genellikle fizik tedavi, egzersizler, ağrı kesici ilaçlar veya diğer ilaçları önerir. Şiddetli sinir sıkışması veya sürekli engelleyici semptomlar, etkilenen sinirler için daha fazla alan yaratmak amacıyla cerrahi gerektirebilir.
2. Fıtıklaşmış disk ve sinir kökü sıkışması
Fıtıklaşmış disk, omurga kemikleri arasında bulunan bir diskten malzemenin zayıflamış veya hasar görmüş bir kısmından sarkması sonucu meydana gelir. Sarkmış malzeme, bir sinir kökünü tahriş edebilir veya sıkıştırabilir.
Aşağı omurgadan çıkan sinirler bacakları kontrol eder. Bu nedenle, sinir köklerinden birinin sıkışması, semptomların alt sırt bölgesinden kalçaya, uyluğa, baldır veya ayağa kadar yayılmasına neden olabilir. Semptomlar arasında ağrı, karıncalanma hissi, hissizlik, zayıflık hissi ve bazen kas krampları bulunmaktadır.
Isiatik, siyatik sinir veya sinir kökleri üzerindeki tahriş veya sıkışmadan kaynaklanan yaygın bir semptomlar kümesidir. Ağrı, alt sırt bölgesinden kalçaya ve oradan da uyluk arkasına ve baldırın arkasına kadar yayılabilir.
Fıtıklaşmış disk, diskin yaşa bağlı zayıflamasından, tekrarlayan kaldırma veya döndürmeden veya ani bir yaralanmadan dolayı gelişir. Fıtıklaşmış disk tedavisi genellikle aktivite değişikliği, fizik tedavi ve uygun ağrı kesici ilaçlarla başlar. Birçok vaka cerrahi olmadan iyileşir. Şiddetli veya sürekli sinir sıkışması, enjeksiyonlar veya cerrahi gerektirebilir.
3. Periferik arter hastalığı
Periferik arter hastalığı, bacakları besleyen arterlerin daralması durumunda ortaya çıkar ve en sık ateroskleroz nedeniyle meydana gelir; bu durumda yağ birikintileri arter duvarlarında birikir.
Yürüdüğünüzde veya egzersiz yaptığınızda, baldır kasları daha fazla oksijen zengini kan gerektirir. Daralmış arterler, artan talebi karşılayacak kadar kan sağlayamayabilir. Kan akışındaki eksiklik, özellikle baldırda ağrı veya kramplara neden olabilir. Rahatsızlık genellikle yürümeye başladığınızda başlar ve dinlendiğinizde azalır.
Periferik arter hastalığı genellikle doğrudan alt sırt ağrısına neden olmaz. Ancak, baldır krampları ve sırt ağrısı, periferik arter hastalığı olan ve ayrı bir omurga veya kas problemi olan bir kişide bir arada görülebilir. Bu nedenle, baldır kramplarının yürüyüş sırasında sürekli olarak ortaya çıktığı durumlarda, özellikle de sigara içme, diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol veya ileri yaş gibi risk faktörleriniz varsa, azalmış kan dolaşımı dikkate alınmalıdır.
Periferik arter hastalığı ciddi hale gelebilir. Şiddetli hastalık, dinlenme esnasında ağrı, soğuk ayaklar, cilt rengi değişiklikleri, zor iyileşen yaralar veya doku hasarına neden olabilir. Kötü kan dolaşımını işaret eden semptomlar olduğunda tıbbi değerlendirme önemlidir.
4. Dehidratasyon ve elektrolit anormallikleri
Kaslarımızın normal bir şekilde kasılıp gevşemesi için uygun bir su ve mineral dengesi gereklidir. Dehidratasyon ve potasyum, kalsiyum veya magnezyum gibi minerallerin düşük seviyeleri kas kramplarına katkıda bulunabilir. Aşırı terleme, kusma, ishal, yeterli sıvı alımının olmaması veya bazı ilaçlar bu riski artırır.
Sırt ağrısı, aynı zamanda kas yorgunluğu, fiziksel zorlanma, uzun süreli aktivite veya sıvı kaybına neden olan başka bir durum nedeniyle de meydana gelebilir. Dehidratasyon veya bir elektrolit anormalliği, tek başına sırt ağrısının yaygın bir nedeni değildir.
Şiddetli bir fiziksel aktiviteden, sıcak hava, aşırı terleme veya yetersiz sıvı alımından sonra baldır kramplarını sırt ağrısıyla sıkça yaşıyorsanız, hidrasyon ve elektrolit bozuklukları muhtemel bir sebep olabilir.
5. Böbrek hastalığı ve böbrek ile ilgili rahatsızlıklar
Bazı böbrek hastalıkları, sırt veya yan ağrısına neden olabilir; özellikle bu, alt omurganın üzerinde değil, kaburgaların altında olan ağrıdır. Böbrek enfeksiyonu, böbrek taşları, idrar akışının tıkanması ve birkaç başka böbrek rahatsızlığı sırt veya yan ağrısına neden olabilir.
Böbrek hastalığı, vücudun sıvı ve mineral dengesini de etkileyebilir. Önemli böbrek fonksiyon bozukluğu, kas kramplarına veya diğer kas semptomlarına katkıda bulunabilir, ancak sıkça görülen baldır krampları ve sırt ağrısı böbrek hastalığının spesifik işaretleri değildir.
Böbrek enfeksiyonu genellikle ateş, üşüme, yorgunluk, ağrılı idrar yapma veya diğer idrar semptomları ile birlikte sırt veya yan ağrısına neden olabilir. Böbrek taşları, karın veya kasığa doğru yayılabilecek şiddetli ağrılara neden olabilir ve bazen bulantı veya idrarda kan ile birlikte olabilir.
İdrar değişiklikleri, ateş, idrarda kan, kusma veya şiddetli tek taraflı ağrı ile birlikte sırt ağrısı meydana geldiğinde tıbbi değerlendirme çok önemlidir.
6. Kasları etkileyen ilaçlar ve tıbbi durumlar
Bazı ilaçlar, bacak kramplarının olasılığını artırır. Bu ilaçlar arasında kolesterolü düşürmek için kullanılan bazı ilaçlar ve idrar çıkışını artıran bazı ilaçlar bulunmaktadır. İdrar çıkışını artıran ilaçlar, dehidratasyona veya mineral kaybına da katkıda bulunabilir.
Diyabet ve periferik sinir rahatsızlıkları gibi bazı tıbbi durumlar da bacak kramplarına neden olabilir.
Sırt ağrısı, kas-iskelet problemi, sinir bozukluğu veya başka bir tıbbi durum nedeniyle ayrı olarak meydana gelebilir. Bu nedenle, birden fazla ilaç kullanan bir kişide sıkça görülen baldır krampları ve sırt ağrısı, ilaçların her iki semptoma da neden olduğu anlamına gelmez.
Reçeteli bir ilacı kendi başınıza bırakmamalısınız. Kramplar, yeni bir ilaç almaya başladıktan veya bir doz değiştirdikten sonra başlayacak olursa, doktorunuza bildirin.
7. Kas zorlanması ve fiziksel aşırı kullanım
Aşırı egzersiz, uzun süre ayakta durma, alışılmadık fiziksel aktivite veya tekrarlayan hareketler, baldır ve sırt kaslarını yorgun düşürebilir. Yorgun kaslar, acı veren kasılmalara daha yatkın hale gelirken, zayıflamış sırt kasları zorlanabilir.
Sıcak veya nemli hava, aşırı egzersiz sırasında kramplar riskini artırır çünkü terlemek sıvı kaybına neden olur.
Kas zorlanması, belirtiler fiziksel zorlamayı takip eder ve dinlenmeyle düzelirse genellikle daha az endişe vericidir. Persistan, tekrarlayan veya giderek kötüleşen semptomlar tıbbi değerlendirme gerektirir çünkü bir kas zorlanması her sık baldır krampları ve sırt ağrısını açıklamaz.
8. Ciddi omurga durumları
Nadir durumlarda, omurgayı etkileyen bir enfeksiyon, tümör, kırık veya ciddi yapısal problem sırt ağrısına ve bacak semptomlarına neden olabilir.
Ciddi bir omurga problemi, ağrı şiddetli veya ilerleyici hale geldiğinde, ciddi bir travmadan sonra ortaya çıktığında, ateşle birlikte olduğunda, açıklanamayan kilo kaybı olduğunda veya artan zayıflık hissi ya da hissizlik gibi nörolojik semptomlar ürettiğinde daha endişe verici hale gelir.
Özellikle önemli bir acil durum, cauda equina sendromudur; burada şiddetli sıkışma, omurilik kanalının dibindeki sinir gruplarını etkiler. Uyarı işaretleri arasında idrar yapmada veya dışkı kontrolünde zorluk, idrara başlama zorluğu, genital veya anüs çevresinde his kaybı veya belirgin bacak zayıflığı bulunmaktadır.
Hangi durumlarda doktora gitmelisiniz?
Baldır krampları, uykunuzu sürekli şekilde bozuyorsa, yaklaşık 10 dakikadan uzun sürüyorsa, bacak şişmesi veya hissizlik ile birlikte oluyorsa ya da giderek daha sık yaşanıyorsa tıbbi bir müdahale gerektirir.
Aşağıdaki durumlarda tıbbi randevu almanız gerekmektedir:
- Baldır krampları belirgin bir açıklama olmaksızın sıkça meydana geliyorsa.
- Sırt ağrısı sürekli geri dönüyorsa veya kendi kendine bakım ile iyileşmiyorsa.
- Sırt ağrısı yürüme, çalışma, uyuma veya normal günlük aktiviteleri etkileyecek düzeydeyse.
- Baldır krampları, yürürken veya merdiven çıkarken tekrar tekrar beliliyorsa ve dinlenmeyle düzeliyorsa.
- Bir bacakta hissizlik, karıncalanma veya zayıflık hissi varsa.
- Bacaklardan biri şişmiş, alışılmadık derecede soğuk, soluk veya renginde değişiklik varsa.
- Açıklanamayan kilo kaybı, ateş veya kalıcı şiddetli ağrı varsa.
- İdrar semptomlarınız varsa veya idrarınızda kan varsa.
- Bu iki belirti, bir ilaç almaya başladıktan veya doz değiştirdikten sonra ortaya çıkıyorsa.
- Diyabet, damar hastalığı, böbrek hastalığı veya dolaşım veya sinir problemleri riskini artıran başka bir rahatsızlığınız varsa.
Ayrıca, idrar yapma veya dışkılama kontrolünde kayıp, genital veya anüs çevresinde hissizlik veya bir bacakta ani belirgin bir zayıflık ile birlikte şiddetli sırt ağrısı durumunda acil tıbbi yardım almanız gerekmektedir.
Ayrıca, ani şiddetli tek taraflı baldır şişliği ve ağrısı için acil tıbbi değerlendirme gereklidir; özellikle bacak sıcak veya kırmızı hale gelirse veya göğüs ağrısı veya soluk almadaki zorluk yaşıyorsanız. Derin bir damardaki kan pıhtısı, baldır semptomlarına neden olabilir ve pıhtı akciğerlere giderse yaşamı tehdit edici hale gelebilir.
